Ten wpis jest bezpośrednio powiązany z 11 odcinkiem podcastu Wszędobylskie Oko, którego można wysłuchać TU.
Bohaterami opowieści są trzy wystawy graficzne, z których dwie odbywają się w Krakowie, a jedna w Bytomiu i w momencie, gdy piszę te słowa wciąż można je oglądać, do czego bardzo Was zachęcam.
Andy Warhol. Od linii do legendy
Pierwsza z tych wystaw to prezentacja pt. Andy Warhol. Od linii do legendy [kurator: Wojtek Piotr Onak, czas trwania: 7.08 – 27.09.2026].
Ja polecam na tej wystawie przede wszystkim przykłady projektowej aktywności Warhola (okładki płyt, okładki książek, ilustracje do książek dla dorosłych i dla dzieci, nadruki na tkaniny, rysunki do magazynu "Harper's Baazar") oraz dzieła artysty inspirowane aktywnością twórczą jego matki Julii Warholi (znanej jako Andy Warhol's Mother), czy wręcz przez nią samą stworzone.
Mówiąc o tej wystawie odwołuję się także do ekspozycji, która odbyła się rok temu w krakowskim Cogiteonie i nosiła tytuł Andy Warhol. Dialog z pop-artem [31.05 – 29.08.2025], na której obok dzieł Andy'ego Warhola zaprezentowano także rysunki Julii Warholi oraz twórczość jego rodzeństwa i innych osób z jego rodziny.
Środkowa część rysunku Julii Warholi prezentowanego na wystawie w Cogiteonie.
Okładki książek zaprojektowane przez Andy'ego Warhola, po prawej książka autorstwa Rolanda Firbanka z zapisem imienia autora zaczynającego się jakby od "П" (które oznacza P, a nie R). [Pałac Sztuki].
Andy Warhol, Mężczyzna z sercami [1955-1956] [Pałac Sztuki]
Andy Warhol, rysunek opublikowany w "Harper's Baazar". [Pałac Sztuki].
Okładka płyty Moondoga zaprojektowana przez Reida Milesa z bazą w postaci odręcznego pisma Julii Warholi.
Blog kolekcjonera Guya Minnebacha pt. Andy Earhole TU. [Pałac Sztuki].
Opracowanie przygotowane przez prof. Kwiatkowską-Lubańską prezentowany na wystawie w Cogiteonie (fragment).
Andy Warhol – sitodruk w dwóch wersjach kolorystycznych + wersja z czerwonym filtrem [Cogiteon].
Ta sama grafika z dwoma filtrami (czerwonym i zielonym) [Cogiteon].
Kolejne warstwy kolorystyczne tworzące następujące po sobie fazy obrazu samochodu wyścigowego. Autorzy całości wizualizacji procesu: prof. Marcin Surzycki i dr Stefan Kaczmarek [Cogiteon].
Kolejne fazy tworzenia obrazu.
Następne fazy tworzenia obrazu.
Finalna wersja przestawienia samochodu wyścigowego.
Ilustracje Andy'ego Warhola do książki pt. Najlepsze z książek dla dzieci [1958]. [Pałac Sztuki].
Ilustracje Andy'ego Warhola do książki pt. Najlepsze z książek dla dzieci [1958]. [Pałac Sztuki].
Andy Warhol, Projekt reklamy Perfum Channel No. 5. [Pałac Sztuki].
Andy Warhol, Projekt reklamy Perfum Channel No. 5. [Pałac Sztuki].
Tak "The Factory" jest naśladowana na wystawie w Pałacu Sztuki, a TU możecie zobaczyć, jak wyglądała w realu i dlaczego uważam, że folia spożywcza byłaby lepsza od tkaniny. [Pałac Sztuki].
Andy Warhol, projekty tkanin: Szczęśliwego dnia robaka (u góry) i Pas z monetami (na dole), lata 50. XX wieku. [Pałac Sztuki].
Andy Warhol, rysunki do magazynu "Harper's Baazar". [Pałac Sztuki].
James Warhola (syn Paula Warholi – starszego brata Andy'ego), komiks Uncle Andy's: A Faabbbulous Visit with Andy Warhol [2003]. [Pałac Sztuki – fotografia ekranu prezentującego film o Andym Warholi].
Marcin Białas Half-Life
W krakowskiej AR Gallery [ul. Krzyża 11] trwa właśnie (do 31.08.2026) wystawa indywidualna Marcina Białasa pt. Half-Life, której kuratorem jest Paweł Krzywdziak.
Na wystawie artysta prowadzący Pracownię Druku Wklęsłego w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach prezentuje najnowsze cykle graficzne swojego autorstwa wykonane w technikach metalowych (głównie intaglio czyli wklęsłodruk) i dokonuje wspaniałej wolty uciekając od architektonicznych struktur labiryntowych, z których był dotychczas najbardziej znany, w stronę fascynacji uniwersum gier cyfrowych, obrazując jednocześnie swoistą porażkę kolejnego emancypacyjnego modelu oświeceniowego z ducha, jakim była jeszcze u progu XXI wieku figura prosumenta.
Na wystawie na amatorów dartów czeka nie lada atrakcja, można bowiem użyć lotek wobec dzieła!
Grafika na drewnie (prawie jak matryca ;-) i moja lotka!
Ale to by było na tyle jeśli chodzi o zabawę, bo pomimo wykorzystania uniwersum, które zwykle kojarzy się z rozrywką, Marcin Białas opowiada nam o bardzo poważnych sprawach. Poza tym, na co zwracam uwagę w podcaście, warto zauważyć, że wiele z prezentowanych prac ma w sobie minorowy nastrój. Są jakąś zadziwiającą wersją świata post-apo, w której jakby nie nastało jeszcze owo "post", ale już wydarzyło się "apo". Innymi słowy można te prace interpretować także jako zanurzenie w samym środku apokalipsy, gdzie – podobnie jak w oku cyklonu – jest z natury spokojnie, ale jakoś tak mało komfortowo i raczej odstręczająco. Czujemy jakąś duszną martwotę, której nie łagodzi, lecz przeciwnie wzmacnia, wysoka jakość estetyczna prezentowanych prac. One by nawet mogłyby być "ładne", no ale jednak nie mogą i nie są, bo ostatecznie są jednak przerażające.
Marcin Białas, A'Tuin
druk wklęsły (intaglio) na papierze [2024]
Marcin Białas, z cyklu Entropy zero: Run, Luna, run oraz Środki napadu powietrznego I
druk wklęsły (intaglio) na papierze [2025]
Marcin Białas, The Last of Us z serii Anatomia mikrokosmosu
druk wklęsły (intaglio) na papierze [2024]
Link do mojego artykułu m.in. o modowaniu dyskursu historycznego w kontekście postkolonializmu i dekolonializmu, o który wspominam w podcaście TU.
Michalina W. Klasik Koniec patriarchatu!
Natomiast dla tych, którzy chcą poczuć artywizm w doskonałej postaci znakomitą propozycją będzie trwający w Miszungu w Bytomiu [pl. Kościuszki 10/12] pokaz projektu Michaliny W. Klasik Koniec patriarchtu! kuratorowany przez Izę Grauman. Artystka odpowiada nim na postulat córki Julietty Singh – kanadyjskiej badaczki feministycznej i antropocenicznej – która uznała, że konne pomniki powinny zostać odciążone z przytłaczających je ludzkich (głównie męskich) postaci. Choć rozpoczynając w 2023 roku swój projekt Michalina nie miała świadomości istnienia opublikowanej w 2021 roku książki Singh pt. The Breaks, w której autorka opowiada o pewnym spacerze z córką, którego pokłosiem była wspomniana uwaga dziewczynki, to niejako zrealizowała jej postulat. Książka została na język polski przetłumaczona – jako Przełomy – przez Aleksandrę Szymczyk i wydana przez Wydawnictwo Współbycie w 2024 roku.
Fragment książki Julietty Singh, który w podcaście czyta Artystka.
Widok wystawy Koniec patriarchatu!
Fragment filmu ilustrującego metodę pracy Artystki.
Widok na ścianę z wypowiedziami Osób odwiedzających wystawę i uczestniczących w różnych spotkaniach dyskusyjnych oraz warsztatach.
Jedna z wypowiedzi.
Oryginalne transparenty z którymi Artystka uczestniczy w manifestacjach skierowanych przeciwko rozmaitym systemom i schematom zawłaszczania i opresji.
